کدخبر: ۵۱۲۲

دلار در هفته گذشته (از ۹ آبان تا ۱۶ آبان) رشد بازدهی ۱.۵ درصد را ثبت کرده است که این میزان رشد (بالای ۱ درصد) بعد از دو هفته اتفاق افتاده است.

به اعتقاد تحلیلگران جو ناشی از اجرایی شدن گام چهارم ایران برای کاهش تعهدات برجامی، افزایش تقاضای تجاری در پاییز و نزدیک شدن به تسویه حساب دلاری شرکت‌ها از مهمترین دلایل افزایش قیمت دلار در هفته گذشته است.

 

۱- تحولات داخلی

در اولین روز هفته جاری شاخص ارزی با از دست دادن ۷۰ تومان از ارزش خود به ۱۱ هزار و ۳۵۰ تومان رسیده است. سکه تمام ‌بهار آزادی نیز همسو با قیمت دلار و تحت تأثیر افت بهای طلای جهانی به زیر هزار و ۴۶۰ دلار با ۵۵ هزار تومان کاهش از مرز ۳ میلیون و ۹۵۰ هزار تومان نیز پایینتر رفته است. فعالان بازار معتقدند که محدود شدن تقاضا و مدیریت عامدانه قیمتها در یک دامنه محدود توسط بازارساز اجازه صعود قیمت دلار به کانال‌های بالاتر از ۱۱ هزار تومان را نخواهد داد. برخی نیز بر این باورند با افزایش تقاضای تجاری و تسویه‌های دلاری انتهای سال میلادی در آذر ماه احتمال رشد قیمتها وجود دارد. فعالان بازار سکه نیز با توجه به وجود حباب در این بازار و به واسطه بالاتر بودن ارزش بازاری سکه از قیمتهای فعلی به افزایش قیمت این فلز گرانبها امیدوارند. در همین راستا، در ادامه هفته جاری از روز یکشنبه تا چهارشنبه قیمت دلار روند صعودی را طی کرده است.

 

قیمت سکه نیز پس از وارد شدن به مسیر صعودی با اندکی کاهش در روز سه شنبه در پایان هفته مورد بررسی رقم ۴ میلیون و ۲۰ هزار تومان را ثبت کرده است. پایین بودن تقاضای احتیاطی و مصرفی در بازار سکه و نوسانات پیاپی قیمت جهانی طلا در افزایش تمایل قیمت سکه به حرکت در مسیر کاهشی در هفته‌های اخیر مؤثر بوده است. رشد نرخ حواله درهم و افزایش سنتی تقاضا در پاییز از عمده‌ترین دلایل جهش قیمت دلار در هفته جاری بوده است.

 

افزایش ۲۲۰ تومانی قیمت دلار در روز چهارشنبه و عبور از مرز ۱۱ هزار و ۷۰۰ تومانی نیز این تفکر را تقویت کرده است که اوضاع از کنترل بازارساز خارج شده است و روند افزایشی قیمت در روزهای آتی ادامه خواهد شد. کاهشی‌های بازار نیز معتقدند دلار همچون هفته‌های قبل پس از عبور از مرز روانی با اصلاح نرخ مواجه خواهد شد. اما عدهای از فعالان بازار بر این نکته تأکید میکنند که به‌طور میانگین در دهه‌های گذشته رشد بازار ارز در نیمه دوم بیشتر از نیمه اول بوده است. به همین دلیل انتظار میرود با پایان فصل فشار تقاضا، قیمتها مجددا به زیر مرز مقاومتی ۱۱ هزار و ۵۰۰ تومان کاهش یابد. این باور نیز در بین فعالان بازار وجود دارد که بازدهی سایر بازارها و در نتیجه میزان جذب سرمایه‌ها و تشدید یا تضعیف ریسکهای سیاسی در تعیین مسیر قیمتی دلار در آینده مؤثرتر خواهند بود. علاوه بر این، وضعیت متغیرهای کلان اقتصادی مانند سطح نقدینگی، شاخص قیمت و ذخایر ارزی نیز در تعیین نوسانات آینده قیمت ارز از اهمیت ویژهای برخوردار است.

شاخص سهام در هفته گذشته به دلیل ضعف سمت عرضه در فرآیند اصلاح به دلیل عدم تمایل به فروش در قیمت‌های پایینتر، منفی شدن ارزش معاملات صنایع کالا محور در سهمهای بزرگتر و دستورالعمل بانک مرکزی درخصوص تجدید ارزیابی دارایی بانکها با افت ۱.۴ درصدی از سطح ۳۱۰ هزار واحدی فاصله گرفت و در آخرین روز معاملاتی در ۳۰۵ هزار واحد ایستاد. شاخص کل بورس در اولین روز معاملاتی هفته با صعود اندک ۵۲۶ واحدی همچنان در محدوده ۳۰۵ هزار واحد باقی ماند.

 

در ادامه هفته جاری پس از کاهش ۳۰۶۴ واحدی شاخص سهام در روز یکشنبه ارزش معاملات بورس مجددا به مسیر صعودی بازگشته است و سه صعود متوالی را پشت سر گذاشته است. در مجموع شاخص کل سهام به واسطه ی رشد سهام شرکت‌های کوچک‌تر بازدهی در حدود ۰.۶ درصد را ثبت کرده است. همچنین، نماگر اصلی بورس در این هفته نیز حول کانال ۳۰۶ هزار واحد در حال نوسان بوده است. ذکر این نکته نیز ضروری است که پس از قرار گرفتن بورس در قله ۳۲۷ هزار واحدی در میانه مهرماه، شاخص کل روندی اصلاحی در پیش گرفته است و تا پایان این هفته ۲۰ کانال از این نقطه فاصله گرفته است. به اعتقاد فعالان اقتصادی، نوسان قیمت جهانی فلزات و دیگر کالاها نقش مهمی در نوسان قیمتی آتی سهام خواهد داشت.

در واقع به نظر میرسد رویدادهای از جمله تغییرات قیمت‌ها در بازار جهانی به خصوص قیمت جهانی کامودیتی‌ها و مشخص شدن وضعیت نرخ ارز، هزینه انرژی و معافیتهای مالیاتی در بودجه سال آینده کشور نقش مهمی در تعیین مسیر بعدی شاخص سهام خواهد داشت.

 

شاخص مدیران خرید (شامخ) برای مهر ماه سال جاری ۵۰.۹۷ محاسبه شده است که نسبت به این شاخص در ماه قبل ۰.۵۴ واحد یا به عبارتی ۱.۰۴ درصد بهبود یافته است. این در حالی است که این عدد حدود ۱۴ واحد کمتر از پیش‌بینی‌ها بوده است. شاخص انتظارات تولید برای ماه آینده (آبان ماه) ۶۲.۳۲ محاسبه شده است که نشان میدهد اگرچه انتظارات نسبت به ماه مهر تا حدی تعدیل شده است، اما فعالان همچنان منتظر بهبود قابل توجه وضعیت تولید هستند.

 

علاوه بر این، کاهش نسبی در قیمت مواد اولیه و محصولات تولیدی در این ماه به همراه انتظارات مثبت فعالان اقتصادی برای ماه آینده میتواند با تحریک بخش تقاضا و حرکت به سوی رونق تولید در ماه‌های آتی همراه باشد. همچنین پایین تر از ۵۰ بودن شاخصهای میزان سفارشات جدید مشتریان و شاخص تولید به طور تلویحی حاکی از آن است که باوجود خوش‌بینی فعالان اقتصادی به بهبود وضعیت تولید در آبان ماه، اثرات این خوش‌بینی در طرف تقاضا و تولید کم است.

 

آمارهای جدید گمرک نشان میدهد که ارزش صادرات ایران به ۲۴ میلیارد و ۴۰۷ میلیون دلار در هفت ماه منتهی به مهر سال جاری رسیده است. در حالی که ارزش صادرات در مدت مشابه پارسال (هفت ماهه اول سال ۱۳۹۷) معادل ۲۷ میلیارد و ۵۲۲ میلیون دلار بوده است. بنابراین، ارزش کالاهای صادراتی در هفت ماه اول سال ۹۸ نسبت به مدت مشابه سال گذشته با افت بیش از ۱۱ درصدی روبه‌رو بوده است. ارزش واردات در هفت ماه منتهی به مهر امسال ۲۵ میلیارد و ۱۷۳ میلیون دلار بوده است که نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از ۵ درصد افت داشته است. همچنین بررسی آمارها نشان میدهد که در هفت ماه منتهی به مهر امسال کل حجم تجارت خارجی کشور با ۸.۳۶ درصد کاهش نسبت به مدت مشابه پارسال به ۴۹ میلیارد و ۵۸۰ میلیون دلار رسیده است. به این معنا که حجم تجارت ایران در سال‌جاری کوچکتر شده است.

 

از سوی دیگر تراز تجاری هفت ماه منتهی به مهر امسال منفی ۷۶۶ میلیون دلار است. اما سال گذشته تراز تجاری در همین بازه زمانی مثبت و معادل ۹۳۶ میلیون دلار به نفع صادرات بوده است. علاوه بر این، افزایش حجم تجارت خارجی کشور در مهر ماه نسبت به شهریور ماه و منفیتر شدن تراز تجاری در مهر ماه نسبت به دو ماه مرداد و شهریور از نکات حائز اهمیت این آمارهاست. چین، عراق، امارات، ترکیه و افغانستان به ترتیب عمده مقاصد صادراتی ایران در این بازه بوده است. افزون بر این، ارزش صادرات ایران به ترکیه طی ۹ ماهه نخست ۲۰۱۹، حدود ۳ میلیارد دلار بوده که نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۱۸ در حدود ۴۷ درصد کاهش داشته است.

بر اساس گزارش سازمان‌های بین‌المللی سهم کل هزینه‌های سلامت در تولید ناخالص داخلی ایران در سال ۱٣۹۶ برابر با ۷.۷ درصد بوده است، همچنین سهم کل هزینه‌های پرداختی خانوار از کل هزینه‌های سلامت کشور برابر با ۴۶.۳۲درصد است. این در حالی است که هزینههای سلامت ایالات متحده آمریکا با سهم ۱۶.۹درصدی از تولید ناخالص داخلی، با اختلاف معناداری از سایر کشورها دارد. علاوه بر این، میانگین سهم هزینههای سلامت از تولید ناخالص داخلی کشورهای عضو OECD در حدود ۹ درصد است و ایران از این حیث فاصله زیادی با میانگین کشورهای پیشرفته دارد. 

 

جدیدترین آمار وزارت صنعت، معدن و تجارت نشان میدهد که کل تولید محصولات سواری در بخش خصوصی صنعت خودرو کشور تا پایان مهر، تنها ۱۴ هزار و ۹۸۲ دستگاه بوده است. این در حالی است که شرکتهای خصوصی در هفت ماه سال گذشته بیش از ۷۰ هزار دستگاه تولید داشتند و بنابراین امسال و تا پایان مهر، تولید این شرکتها افتی ۸۰ درصدی داشته است. همچنین هفت شرکت در ماه گذشته تولیدی نداشتهاند. به این معنا که ۷۰ درصد خودروسازی خصوصی کشور تعطیل شده است. مهمترین دلیل این افت بیسابقه تیراژ خودرو در شرکت‌های خصوصی، خروج خودروسازان چینی به دلیل تحریمهای آمریکا وکم‌توجهی به داخلی‌سازی قطعات بوده است که متوقف شدن خطوط تولید را به دنبال داشته است.

 

۲- تحولات بین المللی

افزایش خوش‌بینی‌ها به توافق تجاری آمریکا و چین و پیشرفت مذاکرات بریتانیا و اتحادیه اروپا در هفته گذشته میلادی افت ۳٫۴ درصدی قیمت جهانی طلا را به دنبال داشته است. در واقع انتشار این خبر موجب تقویت دلار از یک‌سو و کاهش تقاضا برای دارایی‌های امن از سوی دیگر شد. تا جایی‌که شاخص دلار به بالاترین سطح سه هفته اخیر رسید و با رشد ۱٫۲ درصدی مواجه شد. این روند نزولی در ابتدای هفته جاری نیز ادامه داشته است و قیمت طلا با نزدیک شدن به مرز هزار و ۴۵۰ دلار از سقف هزار و ۵۰۰ دلاری فاصله زیادی گرفته است. اما در روز چهارشنبه قیمت طلا با ۱۴ دلار افزایش نسبت به روز قبل به بیش از هزار و ۴۶۶ دلار رسیده است.

 

از جمله دلایل افزایش قیمت هر اونس طلا در روز چهارشنبه میتوان به کاهش خوش‌بینی‌ها به توافق تجاری امریکا و چین، آغاز جلسات استیضاح رئیس جمهور آمریکا و تعطیلی بخشها و بنگاههای اقتصادی هنگکنگ در پی تشدید اعتراضات ضد دولتی اشاره نمود. بر اساس تازه‌ترین نظرسنجی کیتکو نیز نزدیک به ۷۰ درصد از تحلیلگران وال‌استریت روند نزولی را برای قیمت طلا پیش‌بینی کرده‌اند. به اعتقاد کارشناسان با توجه به رشد قابل توجه بازارهای سهام و کاهش تنش‌های تجاری و افزایش احتمال کاهش مجدد نرخ بهره توسط فدرال ‌رزرو و در نتیجه تضعیف ارزش دلار احتمال کمی برای افزایش قیمت طلا وجود دارد. البته عدم قطعیت‌هایی در مورد تنشهای تجاری و وضعیت اقتصاد جهانی همچنان وجود دارد و نمی‌توان با اطمینان از بهبود اوضاع و کاهش تقاضا برای دارایی‌های امن سخن گفت. علاوه بر این، استدلال میشود با افزایش بازدهی اوراق قرضه ۱۰ ساله در هفته گذشته هزینههای نگهداری طلا افزایش و با ادامه این روند زمینه لازم برای کاهش قیمت طلا و حرکت به سمت هدف‌های مقاومتی بعدی یعنی ۱۴۳۰ و ۱۴۲۰ دلار فراهم خواهد شد.

در سه‌ هفته ابتدایی ماه گذشته میلادی قیمت بیت‌کوین در محدوده هشت هزار دلار معامله می‌شد، در هفته چهارم سقوط کرد و به کمتر از هشت هزار دلار رسید. تا جایی که قیمت این ارز دیجیتال در ۲۴ اکتبر به قیمت هفت هزار و ۴۳۵ دلار رسید. در ادامه ماه قبل قیمت بیت کوین در ۲۷ اکتبر مجددا روند صعودی را طی کرده است و قیمت ۹ هزار و ۵۵۵ دلار را به ثبت رسانده است. در اوایل نوامبر (ماه جاری) نیز بیت‌کوین در محدوده ۹ هزار تا ۹ هزار و ۵۰۰ دلار معامله شده است. تحلیلگران معتقدند که اگر بیت‌کوین بتواند سطح حمایتی ۹ هزار دلار را حفظ کند، به‌ روند صعودی خود ادامه می‌دهد.

 

در غیر این صورت، قیمت آن به‌سرعت کاهش خواهد یافت. این در حالی است که روز جمعه (۸ نوامبر) قیمت بیت کوین با روند کاهشی قابل توجهی مواجه شد و به کانال هشت هزار دلاری بازگشت و نتوانست سطح حمایتی ۹ هزار دلار را حفظ کند. بلومبرگ در آخرین گزارش خود در مورد ارزهای دیجیتال بر این نکته تأکید کرده است که بیت‌کوین در حال حاضر در محدوده خریدِ بیش از حد قرار داد و این بدان معناست که قیمت این ارز همچنان روند نزولی را دنبال خواهد کرد و توانایی عبور از مرز ۱۰ هزار دلار را ندارد.

 

اما برخی از فعالان اقتصادی بر این باورند که قیمت بیت‌کوین در محدوده ۱۰ هزار و ۱۱ هزار دلار به ثبات خواهد رسید و سپس به ۱۶ هزار دلار، ۲۰ هزار دلار و در نهایت ۴۰ هزار دلار افزایش خواهد یافت. عدهای نیز استدلال میکنند که به‌دلیل سیاست‌های بانک‌های مرکزی در جهان و افزایش تقاضا برای رمزارزها قیمت بیت‌کوین در ۱۰ سال آینده به یک میلیون دلار خواهد رسید. به طور کلی، بازدهی این ارز دیجیتال از ابتدای سال ۲۰۱۹ تاکنون ۱۴۶ درصد رشد داشته است.

قیمت انواع نفت خام طی روزهای جمعه تا سهشنبه هفته گذشته به دنبال افزایش خوشبینی از توافقنامه احتمالی آمریکا و چین و اعمال نشدن تعرفههای جدید و گزارش اشتغال مثبت آمریکا، رشد سفارشات تولید چین و بهبود شاخص مدیران خرید این کشور، افزایش یافته است. اما روز چهارشنبه تحت تأثیر اخبار به تعویق افتادن ملاقات نمایندگان ایالات متحده و چین برای امضاء توافقنامه مقدماتی و همچنین افزایش بیش از حد انتظار ذخیرهسازی در نفت خام ایالات متحده، قیمت انواع نفت خام کاهش یافت. این در حالی است که در دو روز پایانی هفته گذشته قیمت نفت به دلایلی از جمله نااطمینانی‌ها از تصمیمات آینده اوپک و غیراوپک در نشست دسامبر اوپک پلاس و از سوی دیگر انتظار افزایش موجودی تجاری نفت آمریکا طی هفته جاری افزایش و در شروع هفته جاری مجددا کاهش را تجربه کرده است و در روز چهارشنبه هفته جاری تحت تأثیر پیش‌بینی رونق اقتصادی در ایالات متحده، افزایش بدبینی‌ها به پیشرفت توافق تجاری چین و آمریکا و کاهش رشد تولید نفت‌خام این کشور قیمت نفت مجددا روند صعودی را دنبال کرده است.

 

در مجموع قیمت نفت مطابق هفتههای گذشته تحت تأثیر اخبار و رویدادهای متضادی قرار داشته است که همین موضوع افزایش نوسانات قیمت را سبب شده است. همچنین پر واضح است که پایان جنگ تجاری اثرات مثبت قابل توجهی بر بخش تولید آمریکا و چین دارد و این روند می‌تواند به افزایش تقاضا برای نفت و در نهایت افزایش قیمت آن منجر شود.

بر اساس گزارش اکتبر ۲۰۱۹ صندوق بین المللی پول پیشبینی میشود سهم تولید ناخالص داخلی چین در اقتصاد جهان از ۱۶.۳ درصد در سال ۲۰۱۹ به ۱۸.۸ درصد در سال ۲۰۲۴ افزایش یابد. این در حالی است که پیشبینیها از کاهش سهم امریکا در اقتصاد جهان از ۲۴.۷ درصد به ۲۳.۱ درصد در بازه زمانی ذکر شده حکایت دارد. خروج نرخ رشد اقتصادی چین از محدوده ۶ درصد و ورود آن به محدوده نرخ ۵ درصدی از سال ۲۰۲۰ به بعد و افزایش خالص بدهیهای عمومی دولت چین در سال ۲۰۱۹ تا میزان منفی ۱.۶ درصد تولید ناخالص داخلی و حفظ نسبی این روند طی سالهای آینده از دیگر پیشبینیهای این نهاد است.

 

موسسه اعتبارسنجی مودیز در گزارشی تازه چشم‌انداز اقتصادی ۲۰۲۰ جهان را از باثبات به منفی تغییر داد. بر اساس پیشبینی این مؤسسه رشد اقتصادی ۲۰ اقتصاد برتر دنیا (گروه ۲۰) در سال آینده ۰.۴ درصد نسبت به سال ۲۰۱۸ کاهش خواهد یافت. به اعتقاد این مؤسسه، سیاست‌های غیرقابل‌پیش‌بینی نظیر جنگ‌تجاری میان آمریکا و چین منجر به تضعیف اقتصادهای باز و صادرات‌محور خواهد شد. در واقع انتظار میرود سیاست‌های غیرقابل‌پیش‌بینی و مخرب جهان منجر به کندی رشد اقتصادی و افزایش خطر شوک‌های اقتصادی و مالی شود. در این گزارش به افزایش تنش‌های مخرب در منطقه خاورمیانه، تشدید تنشها میان کره و ژاپن، هند و پاکستان، آمریکا و اتحادیه اروپا، و این اتحادیه و انگلیس اشاره شده است.

 

آمار شرکت مشاوره مالی و پژوهشی KPMG درباره سرمایه‌گذاری جسورانه۱ یا خطرپذیر نشان میدهد که این نوع سرمایه‌گذاری در آسیا ممکن است در سه ماهه آخر سال ۲۰۱۹ به میزان قابل توجهی کاهش یابد. این شرکت بر این نکته تأکید کرده است که با وجود افزایش سطح عدم اطمینان اقتصادی و ژئوپلیتیک و فقدان معاملات کلان با ارزش بالای یک میلیارد دلار در طول فصل آخر ۲۰۱۹ و در نتیجه کاهش اندک در سرمایه‌گذاری جسورانه جهانی، این نوع سرمایه‌گذاری همچنان نسبتا قوی است. با این حال کارشناسان معتقدند که شرکتهای استارت‎آپی در جهان میتوانند در روزهای باقی‌مانده سال‌جاری به رکورد سال‌های قبل از ۲۰۱۸ دست پیدا کنند. همچنین گفته می‌شود تنوع مراکز نوآوری در اتحادیه اروپا همچنان نقش مهمی در تقویت بازار سرمایه‌گذاری جسورانه این منطقه بازی می‌کند و کشورهای آلمان، انگلیس، سوئد و بلژیک سرمایه‌های قابل توجهی در دوره‌های مختلف رشد استارت‌آپ‌ها جذب کرده‌اند.

 

در نهایت با نگاه به آنچه در اقتصاد دنیا رخ داده است می توان گفت:

 

فعالان بازار بر این باورند که با افزایش تقاضای تجاری و تسویه‌های دلاری انتهای سال میلادی در آذر ماه احتمال رشد قیمت دلار وجود دارد. کاهشی‌های بازار نیز معتقدند دلار همچون هفته‌های قبل پس از عبور از مرز روانی با اصلاح نرخ مواجه خواهد شد. فعالان بازار سکه نیز با توجه به وجود حباب در این بازار و به واسطه بالاتر بودن ارزش بازاری سکه از قیمتهای فعلی به افزایش قیمت این فلز گرانبها امیدوارند.

 

بررسی وضعیت بازار سهام نشان میدهد که رویدادهای از جمله تغییرات قیمت‌ها در بازار جهانی به خصوص قیمت جهانی کامودیتی‌ها و مشخص شدن وضعیت نرخ ارز، هزینه انرژی و معافیتهای مالیاتی در بودجه سال آینده کشور نقش مهمی در تعیین مسیر بعدی شاخص سهام خواهد داشت. از رویدادهای اقتصادی هفته اخیر میتوان به بهبود شاخص مدیران خرید و افزایش حجم تجارت خارجی کشور در مهرماه نسبت به شهریورماه و افت ۸۰ درصدی تیراژ خودرو در شرکت‌های خصوصی در هفت ماه سال جاری نسبت به مدت مشابه پارسال اشاره نمود. از جمله تحولات در سطح بین‌المللی نیز می‌توان به پیش‌بینی کاهش قیمت طلا در روزهای آتی، عدم توانایی قیمت بیت کوین برای حرکت به سمت ۱۰ هزار دلار، ادامه افزایش نوسانات قیمت نفت، افزایش بدبینیها به چشم‌انداز اقتصادی جهان و وضعیت مناسب میزان  سرمایه‌گذاری جسورانه در اکثر اقتصادهای جهان اشاره نمود.

 

۱- سرمایه‌گذاری جسورانه (Venture Capital) که از آن با عنوان‌های «سرمایه‌گذاری خطرپذیر» یا «سرمایه‌گذاری کارآفرینی» نیز نام می‌برند، عبارت است از تأمین سرمایه لازم برای شرکت‌ها و کسب‌وکارهای نوپا (استارت آپ) و کارآفرین که مستعد جهش و رشد ارزش و البته  ریسک فراوانی است.

 

ارسال نظر