شناسه خبر: 20533

سیگنال خبری نقشه راه اقتصاد ایران چه بود ؟

اقتصاد نگار : اواخر آبان ماه سال جاری، سید احسان خاندوزی؛ وزیر اقتصاد دولت سیزدهم در توئیتی خبر از ارائه نقشه راه دوساله اقتصاد ایران توسط وزارت اقتصاد داد. این نقشه حاصل همفکری دوماهه کارشناسان اقتصادی و مسئولین وارت اقتصاد است، با هدف کاهش تورم به همراه رونق تولید.

سر فصل های این نقشه راه بر سه بخش ضرورت ارائه برنامه رشد غیر تورمی، راهکار های مهار تورم پایدار و راهکارهای رشد کارآفرینی و رونق تولید طبقه بندی میشود. این نقشه راه، نخست یک گزارشی از وضعیت اقتصاد در سال جاری میدهد و سپس به بررسی رابطه میزان نقدینگی و میزان تورم مصرف کننده و تورم تولید کننده میپردازد. طبق این گزارش تورم 12 ماهه تا شهریور1400،  60 درصد و تورم تولید کننده 80 درصد و رشد 40 درصدی نقدینگی برآورد شده است.

این گزارش در ادامه به بررسی راهکار های موضوع مهم رشد خالص سرمایه در ایران میپردازد. رشد خالص سرمایه به افزایش ارزش دارایی ها یا سرمایه گذاری ها به نسبت ارزش واقعی آن ها در زمان خرید دارایی ها و یا ارزش سرمایه ها در زمان ورود آن ها اشاره دارد. در ادامه این بخش گزارشی از رشد خالص سرمایه در بین سال های 1384 تا 1398 ارائه شده است که رشد 5 درصدی اواسط دهه80  و نزول آن به رشد منفی 1درصد سال1398 رانشان میدهد.

این نقشه راه به راهکار های مهار پایدار تورم نیز اشاره کرده است؛ که در بخش کوتاه مدت این راهکار به کاهش فشار بر تراز ارزی و مهار نوسانات در کنار کنترل انتظارات تورمی توجه شده است. در بخش میان مدت به انضباط بخشی در بخش خلق پول اشاره شده است که نیازمند همکاری و هماهنگی دولت و بانک مرکزی است.

اما نکته قابل توجه این برنامه در بخش برنامه ریزی کوتاه مدت، اشاره به تهاتر نفت بود که میتواند سیگنالی باشد بر افزایش بدبینی ها نسبت به توافقات برسر تحریم ها. دربخش کوتاه مدت برنامه ریزی به استفاده از دیپلماسی برای آزاد کردن بخشی از پول های بلوکه شده نیز اشاره شده که انجام این فرایند نیازمند همکاری و هماهنگی وزارت امور خارجه با بانک مرکزی است.

اما نکته ویژه این نقشه راه، اشاره به حذف تدرجی ارز 4200تومانی و اصلاح یارانه های انرژی بود. این موضوع دراین برنامه اقتصادی نشان دهنده توجه به توصیه ها و هشدارهای برخی کارشناسان اقتصادی درمورد رانت ایجاد شده توسط ارز4200 تومانی و یارانه های هنگفتی بود که در بخش انرژی به  خانوار و صنایع کشور ارائه میشود. بنا برارائه نظر های برخی کارشناسان اقتصادی این دو موضوع مهم علت بخش اعظم کسری بودجه هستند که رانت ایجاد شده بیشتری نسبت به عایدی حاصله در سفره مردم دارند. بنا به برآورد کارشنایان اقتصادی در سال های اخیر کسری بودجه دلیل عمده تورم ما در این سال ها بوده است. همچنین بنا بر گزارش شماره430 مجله تجارت فردا، میزان یارانه اعطایی دولت در بخش گازطبیعی به تنهایی بیش از 2.5 برابر کسری بودجه سال جاری کشورمان است.

اما در بخش میان مدت این نقشه راه، به اصلاحات بنیادی تر اقتصاد اشاره شده است که انضباط بخشی به سیستم بانکی و اصلاح ساختاری بودجه توجه ویژه ای دارد. در بخش انضباط بخشی سیستم بانکی به نکات کارشناسی چون محدود کردن رشد ماهانه ترازنامه بانک ها به 2%، نظارت بر کیفیت تسهیلات بانکی، ثبات بخشی به نرخ بازار بین بانکی و تفکیک واقعی سپرده های جاری از کوتاه مدت اشاره شده است.

اما در بخش اصلاح ساختاری بودجه در بخش کوتاه مدت 4 ماهه؛ به واگذاری اموال دولتی، تسهیل فروش اوراق با کاهش سررسید و وصول حداکثری مالیات با جلوگیری از فرار مالیاتی اشاره شده است. اما در بخش میان مدت اصلاح ساختار بودجه دو هدف تنظیم شده، مبنی بر کاهش مصارف بودجه و افزایش درآمد های بودجه ای با هدف رفع ناترازی بودجه.

از راهکار های اشاره شده در بخش کاهش مصارف بودجه ای میتوان به اعمال سقف بر رشد اسمی هزینه های دولت و سازماندهی مخارج اضافی سازمان های دولتی اشاره کرد.

اما در بخش افزایش منابع بودجه مطابق انتظار به بحث پایه های مالیاتی و اصلاح نظام مالیاتی از رویکرد سنتی ممیز محور به رویکرد سیستم محور و سازماندهی معافیت های مالیاتی به مالیات پایه خانواراشاره شده است. نکته قابل توجه دیگر در بخش افزایش منایع بودجه ای میتوان به عبارت استفاده از منابع حاصل از واگذاری زمین اشاره کرد که این موضوع به نوعی خبر از شیوه عمل دولت در طرح سازماندهی مسکن نیز میدهد.

در بخش  دیگر نقشه راه  اقتصاد ایران با عنوان "رشد آفرینی و رونق تولید"، به ایجاد بستر های مناسب برای ورود سرمایه به کشور، بهبود محیط کسب و کار و افزایش پیش بینی پذیری اقتصاد، با توجه به کم ریسک کردن اقتصاد از طریق ایجاد و بهود بازار های آتی و بورس کالا نیز اشاره شده است.

در ادامه این نقشه راه به معیار های پروژه محوری که پیشران چرخ اقتصادی کشور هستند اشاره هایی شده است؛ با توجه به موضوعات مهمی چون؛ ارز آوری از طریق صادرات، اشتغال زایی پایدار و خلق مزیت های پایدار در صنایعی که خلق ارزش افزوده بالایی دارند.

اما سیگنال خبری که در پایان این نقشه راه میشود دریافت کرد؛ خبری بود که به نظر میرسد برای اولین بار از از سمت دولت منتشر میشود؛ با عنوان"امضای همزمان و آنلاین10 پروژه پیشران توسعه از طرف روئسای جمهور کشورهای، ایران، روسیه، چین، هند و ترکیه در 12 بهمن1400".

در مجموع، به نظر میرسد این طرح به دنبال این باشد که با بهره گیری از برخی ایده هایی مانند اجرای قاعده صدور خودکار مجوز درصورت عدم پاسخگویی نهاد مربوطه و اصلاح نظام توثیق و... که سال ها پیش با اجرا در کشورهای توسعه جو، آن هارا به رده کشوره های توسعه یافته سوق داده؛ اقتصاد ایران را به حرکت در بیاورد.

 

ارسال نظر