کدخبر: ۱۶۷۰۷

علی حیدری، کارشناس اقتصاد معتقد است که آنچه که در بازار سهام ایران اتفاق می فتد ، همسان سازی قیمت ها با تورم موجود است. از نظر او این هماهنگ سازی به اشتباه اصلاح نامیده شده است و بازار فعلی اصلاحی نیست و تنها نوعی انتظار و کما است.

طبق بررسی ها میانگین P/E در میان شرکت های بورسی ایران از 37 واحد فصل تابستان در دی ماه به 13.7 واحد رسیده است. به نظر شما تا چه حد از این اصلاح به دلیل افت قیمت ها و چقدر بواسطه رشد سود صورت گرفته است؟

اصولا بازارهای پولی و مالی از یک بی نظمی برخوردار هستند ولی انسان به واسطه اینکه مدام در ذهن خود به دنبال نظم و مسیر می گردد، دست به ابداعات و آموزشهای خاصی مانند روش های تکنیکالی، روانشناسی، ریاضیات، ستاره شناسی و امثالهم زده است تا این بازار را به شکل یکسری قواعد و اعداد ریاضی در سیطره فکر و مدیریت خود درآورد. از نظر من بیان اینگونه اعداد و ارقام در بازارهای پولی و مالی و اقتصادی نسبی است و در بسیاری شرایط پاسخگوی نیاز یک معامله گر حرفه ای نیست، ولی بر مبنای همین ارقام گفته شده توضیحاتی ارائه خواهم کرد.

اصلاح بازار یا روند بازار از جمله مفاهیم فریبنده یا خودفریبنده است که یک معامله گر حرفه ای یا حتی مبتدی جهت تسکین شوک ناشی از حرکت بازار برای خود درنظر می گیرد، ولی فرض کنید که اصلاح به صورت نسبی درست باشد آنچه که کاهش قیمتها در بازار سهام ایران را رقم زده است، رشد سود نبوده، زیرا در شرایط فعلی رکود و تورم عمده شرکت های اقتصادی حاضر در بازار سهام را متاثر کرده است، از همین رو به نظر من این شرکت ها توجیه اقتصادی ندارند و بسته بودن آنها سودآوری بیشتری تا باز بودنشان دارد و بیشتر مدیران اقتصادی این شرکت ها کار تولیدی و اقتصادی خاصی ارائه نداده اند.

آنچه که سبب اصلاح این بازار شده است به نظر من کاهش انتظارات تورمی است که در جامعه ایجاد شده است. این کاهش انتظارات تورمی سبب ثبات کوتاه مدت قیمت ها در بطن جامعه شده است. همین ثبات کوتاه مدت قیمت ها نیز در بازار سهام و سرمایه سرایت کرده است.

با همین رویکرد می شود دلیل صعود قیمت های در بورس را هم توضیح داد؟

ابتدا بگویم ما در ایران بورس نداریم آنچه وجود دارد حداکثر سهام است چون این بازار شبیه حراجی است که هرکس پول بیشتر داد مالک سهم ها می شود. آنچه در بازار سهام ایران نیز رخ داد به واسطه فعالیت اقتصادی مدیران دولتی و غیردولتی نبود، رشد قیمتها به لطف تورم در جامعه بود که این تورم نیز در نتیجه ضعف مدیریت مسئولین و منصوبین بوده است.

در شرایط فعلی کاهش و اصلاح قیمت ها در متن بازار سهام نتیجه کاهش انتظارات تورمی است که این کاهش انتظارات به دلایلی که در ادامه به آنها اشاره می کنم به وجود آمد. در نتیجه این کاهش انتظارات تورمی، شاهد اصلاح قیمتها هستیم.

عملکرد صحیح مسئولان بانک مرکزی به واسطه سیاست های علمی و پولی جدید در ایران سبب شده است که تا مدیریت مناسب ارزی اعمال بشود. هرچند معتقد هستم که این اجرای سیاستهای پولی بانک مرکزی بسیار کند اجرا می شود و بانک مرکزی از حمایتهای لازم برخوردار نیست، ولی این سیاست ها موجب شده است که برای اولین بار از اواخر دهه پنجاه تاکنون در ایران مدیریت جایگزین کنترل، حمله و حتی فراموشی در اجرای سیاستهای پولی بشود. این سیاستها موجب شده که نرخ ارز و تورم به درستی مدیریت شود.

از سوی دیگر با توقجه به اینکه در بودجه 1400 رویکرد اقتصادی خاصی نمی توان مشاهده کرد به همین دلیل نگاه ها به بیرون از مرز است، یعنی ورود بایدن به عنوان رئیس جمهوری منتخب، با توجه به پیشینه اوباما عمده سیاست مدارن، سیاست گذاران، سرمایه گذاران و مردم ایران بر این باور هستند که گفتگوها و حتی مناسبات درست تری بین مقامات دو کشور شکل خواهد گرفت و به همین دلیل انتظار در بطن جامعه ادامه دارد و به نظر من این انتظارات زیادی در شرایط فعلی جامعه را به کما برده است. همین عامل باعث شده که قیمت ها ثابت و حتی در بیشتر مواقع کاهش قیمت داشته باشیم ولی آنچه که در بازار سهام شکل می گیرد، همسان سازی قیمت ها با تورم موجود است به همین خاطر قیمتها خود را با تورم هماهنگ می کنند. این هماهنگ سازی به اشتباه اصلاح نامیده شده است پس بازار فعلی اصلاحی نیست و نوعی انتظار و کما است.

متوسط تاریخی P/E در ایران چقدر است؟ در چه شرایطی بازار به سمت این تعادل میل خواهد کرد؟

با توجه اینکه تورم در ایران به دلیل ضعف مدیریت اقتصادی مدام رشد صعودی داشته و خواهد داشت و از سال 50 هم به همین شکل پیش رفته است، به همین دلیل متوسط تاریخی P/E در ایران دارای اهمیت نیست. بازار در شرایطی به سمت تعادل میل خواهد داشت که تورم به درستی مدیریت شود.

در دوره های قبل معمولا پول های سرگردان به چه ارقامی از P/E بازار توجه نشان داده اند؟ آیا اصلا سرمایه گذارها با سیگنال این نسبت ورود و خروج خود به بازار را تنظیم می کند؟

به طور کلی بورس زمانی جذاب می شود که از تورم نیروی محرکه خود را بگیرد. تورمی که ما فعلا داریم نتیجه ضعف مدیریت است و کماکان با توجه به بودجه 1400 و رویکرد نمایندگان مجلس و ابهام در انتخابات 1400 ، در سال آینده هم با پایه 35 درصد تداوم خواهد یافت. پس این بورس با خرید هوشمندانه یا داشتن رانت خوب سال آینده برای این سبک سرمایه گذاری سودمند است. بازار سهام ایران نیز به واسطه نبود ساختار علمی درست اصولا تابع شایعات، اخبار و حواشی و رویکردهای سنتی است. اگر بخواهیم علمی نگاه کنیم به بیشتر کسانی که در این بازار فعالیت می کنند پیشنهاد می کنم که رویکردهای بانک مرکزی را ملاک خود قرار دهند چون این رویکرد میتواند به آنها کمک کند.

پیش بینی شما از روند بازار تا سال آینده چیست؟

تا پایان سال اگر بخواهیم سیگنال مشخصی ارائه کنیم، به نظر من تا بهمن همین روند کج دار و مریز را به لحاظ قیمتی خواهیم داشت، از بهمن تا اسفند هم افزایش تورم سنتی شب عید را خواهیم داشت ولی این شامل تمام بازار سهام نمی شود و تنها شرکت های صادرات محور به لحاظ علمی به خاطرتسعیر نرخ ارز از حاشیه افزایش قیمتی مناسب برخوردار هستند.

برای سال 1400 به نظر من تحولات خاصی در راه است از جمله تورم پایه 35 درصدی، انتخابات و رویکردهای سیاسی که در این بین میتوان از شایعات مذاکره مقامات کشور با ایالات متحده آمریکا اشاره کرد.

اما آغاز این گفتگوها سختی های خود را دارد، چون تحریم های دوران ترامپ با همراهی خزانه کل بوده است، لذا دولت بعدی ناگزیر است همزمان گفتگوهای دوطرفه با مقامات ایران و خزانه داری کل را انجام دهد و این یعنی گرفتن امتیازات بیشتر از ایران.

به امید داشتن بازار سرمایه شفاف که این امر تحقق نخواهد یافت مگر به واسطه داشتن رسانه های آزاد و پیگیر.


/ IBNews

 

ارسال نظر