شناسه خبر: 21069

مرکزآمار تورم آذر ماه را اعلام کرد

ریشه یابی مسئله تورم

به گزارش اقتصادنگار، مرکز ملی آمار ایران، بهه رسم ماه ها و سال های گذشته که اول هرماه تورم مربوط به ماه گذشته را منتشر میکرد؛ اول دی ماه آمار تورمی مربوط به آذر ماه را نیز منتشر کرد که در آن تورم نقطه ای، تورم ماهانه و تورم سالانه خانوار کاهشی بوده.

کاهش تورم نقطه به نقطه

منظور از نرخ تورم نقطه‌، درصد تغییر عدد شاخص قیمت، نسبت به ماه مشابه سال قبل می‌باشد. نرخ تورم نقطه‌ای در آذر ماه ١٤٠٠ به عدد ٣٥,٢ درصد رسیده است؛ یعنی خانوارهای کشور به طور میانگین ٣٥.٢ درصد بیشتر از آذر ١٣٩٩ برای خرید یک «مجموعه کالاها و خدمات یکسان» هزینه کرده­اند.

نرخ تورم نقطه‌ای آذر ماه ١٤٠٠ در مقایسه با ماه قبل ٠,٥ واحد درصد کاهش یافته است. نرخ تورم نقطه‌ای گروه عمده «خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات» با کاهش ٤.٩ واحد درصدی به ٤١.٥ درصد و گروه «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» با افزایش ١.٦ واحد درصدی به ٣١.٨ درصد رسیده است.

این در حالی است که نرخ تورم نقطه‌ای برای خانوارهای شهری ٣٥,٠ درصد می‌باشد که نسبت به ماه قبل ٠.٣ واحد درصد کاهش داشته است. هم‌چنین این نرخ برای خانوارهای روستایی ٣٦.٢ درصد بوده که که نسبت به ماه قبل ١.٢ واحد درصد کاهش داشته است.

کاهش نرخ تورم ماهانه خانوارهای کشور

منظور از نرخ تورم ماهانه، درصد تغییر عدد شاخص قیمت، نسبت به ماه قبل می‌باشد. نرخ تورم ماهانه آذر ١٤٠٠ به ١,٧ درصد رسیده که در مقایسه با همین اطلاع در ماه قبل، ٠.٨ واحد درصد کاهش داشته است. تورم ماهانه برای گروه‌های عمده «خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات» و «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» به ترتیب ١.٤ درصد و ١.٨ درصد بوده است.

این در حالی است که نرخ تورم ماهانه برای خانوارهای شهری ١,٦ درصد می‌باشد که نسبت به ماه قبل ٠.٨ واحد درصد کاهش داشته است. هم‌چنین این نرخ برای خانوارهای روستایی ١.٨ درصد بوده که نسبت به ماه قبل ٠.٩ واحد درصد کاهش داشته است.

کاهش نرخ تورم سالانه خانوارهای کشور

منظور از نرخ تورم سالانه، درصد تغییر میانگین اعداد شاخص قیمت در یک سال منتهی به ماه جاری، نسبت به دوره مشابه قبل از آن می‌باشد. نرخ تورم سالانه آذر ماه ١٤٠٠ برای خانوارهای کشور به ٤٣,٤ درصد رسیده که نسبت به همین اطلاع در ماه قبل، ١.٠ واحد درصد کاهش نشان می‌دهد.

هم‌چنین نرخ تورم سالانه برای خانوارهای شهری و روستایی به ترتیب ٤٢,٧ درصد و ٤٧.٠ درصد می‌باشد که برای خانوارهای شهری ٠.٩ واحد درصد کاهش و برای خانوارهای روستایی ١.٣ واحد درصد کاهش داشته است.

تغییرات قیمت ها در ماه جاری

در گروه عمده «خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات» بیشترین افزایش قیمت نسبت به ماه قبل مربوط به گروه «ادویه و چاشنی» (زعفران، رب گوجه فرنگی و سس گوجه فرنگی)، گروه «دخانیات» و گروه «سبزیجات» (سیب‌زمینی، گوجه فرنگی و پیاز) می‌باشد. در گروه عمده «کالاهای غیرخوراکی و خدمات»، گروه «پوشاک و کفش» (انواع پوشاک)، گروه «حمل و نقل» (انواع خودروی سواری) و گروه «مبلمان و لوازم خانگی» (ظروف بلور و پلاستیکی آشپزخانه) بیشترین افزایش قیمت را نسبت به ماه قبل داشته‌اند.

هم‌چنین در ماه جاری گروه «میوه و خشکبار» و گروه «انواع گوشت» (گوشت مرغ) نسبت به ماه گذشته کاهش قیمت داشته‌اند.

درصد تغییرات شاخص قیمت در دهک‌های هزینه‌ای کل کشور در ماه جاری

دامنه تغییرات نرخ تورم سالانه در آذر ماه ١٤٠٠ برای دهک‌های مختلف هزینه‌ای از ٤٢,٧ درصد برای دهک نهم تا ٤٦.٢ درصد برای دهک دوم است.

اما در این بین بسیاری از مردم آثار این کاهش تورم را در سفره هایشان مشاده نکرده اند. به همین دلیل در این گزارش به نحوه محسبه تورم و انواع تورم را برای درک بهتر این موضوع تشریح خواهیم کرد.

تورم چیست؟

تورم کاهش قدرت خرید یک پول در طول زمان است. تخمین کمّی از میزان کاهش قدرت خرید را می توان در افزایش میانگین سطح قیمت سبدی از کالاها و خدمات منتخب در یک اقتصاد در یک دوره زمانی معین منعکس کرد. افزایش سطح عمومی قیمت‌ها، که اغلب به صورت درصد بیان می‌شود، به این معنی است که یک واحد پولی به طور موثر کمتر از دوره‌های قبل قدرت خرید دارد.

در حالی که اندازه گیری تغییرات قیمت تک تک محصولات در طول زمان آبرای عموم مردم آسان است، اما نیازهای انسان فراتر از یک یا دو محصول از این قبیل است. افراد برای داشتن یک زندگی راحت نیاز به مجموعه ای بزرگ و متنوع از محصولات و همچنین مجموعه ای از خدمات دارند که کشورها با جمع آوری آمار های قیمتی مجموعه ای از کالا ها و خدمات که شامل کالاهایی مانند غلات غذایی، فلز، سوخت، خدمات آب و برق مانند برق و حمل و نقل و خدماتی مانند مراقبت های بهداشتی، سرگرمی و نیروی کار هستند میزانی از تورم را تخمین میزنند.

هدف تورم اندازه‌گیری تأثیر کلی تغییرات قیمت برای مجموعه متنوعی از محصولات و خدمات است و امکان نمایش یک ارزش واحد از افزایش سطح قیمت کالاها و خدمات در یک اقتصاد را در یک دوره زمانی مشخص را فراهم میسازد.

با از دست دادن ارزش یک ارز، قیمت ها افزایش می یابد و کالاها و خدمات کمتری با همان واحد مشخص قابل خریداری خواهد بود. این موضوع سبب از دست دادن قدرت خرید مردم در هزینه های عمومی زندگیشان میشود که در نهایت منجر به کاهش رشد اقتصادی خواهد شد. دیدگاه آکادمیکی در میان اقتصاددانان این است که تورم پایدار زمانی اتفاق می‌افتد که رشد عرضه پول یک کشور از رشد اقتصادی پیشی بگیرد.

برای مبارزه با این امر، مرجع پولی مناسب یک کشور مانند بانک مرکزی، اقدامات لازم را برای مدیریت عرضه پول و اعتبار انجام می دهد تا تورم را در محدوده مجاز نگه دارد و اقتصاد را روان نگه دارد.

از لحاظ نظری، پول گرایی یک نظریه رایج است که رابطه بین تورم و عرضه پول یک اقتصاد را توضیح می دهد. به عنوان مثال، پس از فتح امپراتوری های آزتک و اینکا توسط اسپانیا، مقادیر زیادی طلا و به ویژه نقره به اقتصاد اسپانیا و سایر اقتصادهای اروپایی سرازیر شد. از آنجایی که عرضه پول به سرعت افزایش یافته بود، ارزش پول کاهش یافت و به افزایش سریع قیمت ها کمک کرد.

اما اگر اعلام شد که تورم کاهشی بوده، برخی مردم گمان میکنند که قیمت ها نیز باید کاهش یابد، اما طبق تعریف جامع تورم، هنگامی که تورم کاهشی میشود، به این معنی است که شتاب افزایش قیمت ها کاهش یافته است و افزایش قیمت ها هرچند با سرعتی کمتر، اما همچنان بر جای خود باقی است.

علل تورم

در بین کارشناسان اقتصادی همیشه این موضوع مطرح بوده که افزایش عرضه پول ریشه تورم است،  این امر نیز می تواند از طریق مکانیسم های مختلف در اقتصاد انجام شود. برای مثال عرضه پول توسط مقامات پولی می تواند با چاپ و اعطای پول بیشتر به افراد، با کاهش قانونی (کاهش ارزش) ارز قانونی، و بیشتر (به طور معمول) با وام دادن پول جدید به عنوان اعتبار حساب ذخیره از طریق سیستم بانکی با خرید اوراق قرضه دولتی از بانک ها در بازار ثانویه افزایش یابد.

در تمام این موارد با افزایش عرضه پول، پول قدرت خرید خود را از دست می دهد. مکانیسم‌های چگونگی ایجاد تورم را می‌توان به سه نوع طبقه‌بندی کرد: تورم کششی تقاضا، تورم فشاری هزینه، و تورم داخلی.

اثر کشش تقاضا

تورم کشش تقاضا زمانی اتفاق می افتد که افزایش عرضه پول و اعتبار باعث تحریک تقاضای کلی برای کالاها و خدمات در یک اقتصاد شود تا سریعتر از ظرفیت تولید اقتصاد افزایش یابد. این اتفاق باعث افزایش تقاضا و افزایش قیمت می شود.

اثر فشار هزینه

تورم فشار هزینه، نتیجه افزایش قیمت ها است که از طریق نهاده های فرآیند تولید کار شکل میگیرد. هنگامی که اضافات به عرضه پول و اعتبار به بازارهای کالایی یا سایر دارایی ها هدایت می شود و به ویژه هنگامی که با یک شوک اقتصادی منفی به عرضه کالاهای کلیدی همراه می شود، هزینه برای انواع کالاهای واسطه افزایش می یابد.

این رشد هزینه نهاده ها منجر به هزینه های بالاتر برای محصول یا خدمات نهایی می شود و به افزایش قیمت مصرف کننده منجر می شود. به عنوان مثال، زمانی که گسترش عرضه پول یک رونق سفته‌بازی در قیمت نفت ایجاد می‌کند، هزینه انرژی در انواع مصارف می‌تواند افزایش یابد و به افزایش قیمت‌های مصرف‌کننده ختم شود، که در معیارهای مختلف تورم منعکس می‌شود.

تورم داخلی

تورم داخلی با انتظارات تطبیقی ​​مرتبط است، این ایده که مردم انتظار دارند نرخ تورم فعلی در آینده ادامه یابد. با افزایش قیمت کالاها و خدمات، کارگران و سایرین انتظار دارند که در آینده با نرخی مشابه به افزایش خود ادامه دهند و برای حفظ استاندارد زندگی خود، خواهان هزینه یا دستمزد بیشتری هستند. افزایش دستمزد آنها منجر به افزایش قیمت تمام شده کالاها و خدمات می شود و این مارپیچ دستمزد-قیمت همچنان ادامه دارد که یک عامل عامل دیگر را القا می کند و بالعکس.

مزایا و معایب تورم

مزایا و معایب تورم تورم را می‌توان به‌عنوان یک چیز خوب یا بد تعبیر کرد، بسته به اینکه کدام سمت را انتخاب کنیم، و این تغییر با چه سرعتی رخ می‌دهد. به عنوان مثال، افراد دارای دارایی های مشهود که بر حسب ارز قیمت گذاری می شوند، مانند اموال یا کالاهای موجود، ممکن است دوست داشته باشند که مقداری تورم ببینند که قیمت دارایی هایشان را افزایش می دهد و می توانند آن را با نرخ بالاتری بفروشند. با این حال، خریداران چنین دارایی‌هایی ممکن است از تورم راضی نباشند، زیرا آنها باید پول بیشتری بپردازند. اوراق قرضه با شاخص تورم یکی دیگر از گزینه های محبوب برای سرمایه گذاران برای سود بردن از تورم است. از سوی دیگر، افرادی که دارایی‌های ارزی مانند پول نقد یا اوراق قرضه را در اختیار دارند، ممکن است تورم را دوست نداشته باشند، زیرا ارزش واقعی دارایی‌های آنها را از بین می‌برد. سرمایه گذارانی که به دنبال محافظت از پرتفوی خود در برابر تورم هستند، باید طبقات دارایی های محافظت شده از تورم، مانند طلا، کالاها و تراست های سرمایه گذاری املاک و مستغلات  را در نظر بگیرند.  تورم همچنین باعث افزایش سفته بازی، هم توسط مشاغل در پروژه های پرخطر و هم توسط افراد در سهام شرکت ها می شود، زیرا آنها انتظار بازدهی بهتری نسبت به تورم دارند.

اگر قدرت خرید پول در طول زمان کاهش یابد، ممکن است انگیزه بیشتری برای خرج کردن به جای پس انداز و خرج کردن در زمان بعدی وجود داشته باشد. ممکن است هزینه ها را افزایش دهد که  این امرممکن است فعالیت های اقتصادی را در یک کشور تقویت کند. تصور می شود که یک رویکرد متعادل، ارزش تورم را در محدوده بهینه و مطلوب نگه می دارد. نرخ تورم بالا و پرنوسان می تواند هزینه های عمده ای را بر اقتصاد ها تحمیل کند. کسب‌وکارها، کارگران و مصرف‌کنندگان باید در تصمیم‌گیری‌های خرید، فروش و برنامه‌ریزی خود، تأثیرات افزایش قیمت‌ها را در نظر بگیرند. این موضوع مسئله  عدم اطمینان را به اقتصاد وارد می کند، زیرا ممکن است آنها در مورد نرخ تورم آینده اشتباه حدس بزنند. انتظار می‌رود زمان و منابع صرف شده برای تحقیق، تخمین و تعدیل رفتار اقتصادی به سطح عمومی قیمت‌ها افزایش یابد تا مبانی واقعی اقتصادی، که ناگزیر هزینه‌ای را برای کل اقتصاد نشان می‌دهد با پیش بینی ناپذیری، اقتصاد کشور را برای سرمایه گذاران وتولید کنندگان پرریسک جلوه دهد.

 

ارسال نظر