شناسه خبر: 25471

گفتگو با محمد آقازاده، رئیس کمیسیون اقتصادی و مشاور اتاق ایران و پاکستان

پاکستان، کشوری با مزیت های تجاری که از دید تاجران ایرانی مغفول مانده!

اقتصادنگار_ ایران و پاکستان به عنوان دو کشور همسایه و تاثیرگذار در منطقه غرب آسیا، دارای مرزهای مشترک، اشتراکات دینی و مذهبی، اشتراکات فرهنگی و آداب و رسوم مشترک می باشند و به دلیل نزدیکی، هزینه های تجارت بین دو کشور نسبت به سایر کشورها بسیار پایین است و انتظار می رود که روابط تجاری به ویژه با روی کار آمدن دولت جدید پاکستان گسترش یابد. در همین جهت، گسترش دیپلماسی اقتصادی با همسایگان به ویژه پاکستان، اقدامی موثر در راستای افزایش رشد صادرات و مقاوم کردن اقتصاد کشور با توجه به بازگشت دوباره تحریم ها است.

به همین دلیل محمد آقازاده، رئیس کمیسیون اقتصادی و مشاور اتاق ایران و پاکستان در گفت و گوی اختصاصی با اقتصاد نگار به مسائل گوناگونی حول محور تجارت ایران و پاکستان پرداخته است؛ که مشروح آن در ادامه گزارش آمده است.

_به نظر شما نقش قرابت های قومی فرهنگی ایران وپاکستان در تجارت دو کشور درگذشته به چه شکل بوده و چه پتانسیل هایی میتواند داشته باشد؟

قرابت فرهنگی و کاری بالای ایران و پاکستان را می شود در حضور پزشکان هندی و پاکستانی در ایران و قرابت قومی دو کشور را می توان در رفت آمد های خانوادگی بلوچستان هر دو کشور مشاهده کرد؛ در حوزه تجارت نیز کشور ما از سال های دور به واردات انبه و برنج از پاکستان می پرداختیم و در ازای اسن واردات به صادرات مرکبات و مصالح ساختمانی میپرداختیم.

از دوران بعد از انقلاب به دلیل شرایط جنگی کشور، روابط تجاری دو کشور کمرنگ تر از گذشته پیش رفت؛ تا اینکه در دهه 70 و 80 شمسی تراز تجاری ما با کشور پکستان مثبت شد.

تا سال 1398 عدد صادرات رسمی کشور ما به پاکستان به 1.2 میلیارد دلار رسید، اما بعد از شیوع ویروس کرونا صادراتمان دوباره کاهش یافت و در نهایت در سال 1400حجم مراوده تجاریمان با این کشور به 1.3 میلیارد دلاربازگشت. اما این میزان تجارت ، زیبنده دوکشوری که قرابت های قومی و فرهنگی بالایی دارند نیست. به همین دلیل ما و همکارنمان در اتاق مشترک ایران و پاکستان، به ریاست آقای دکتر ریگی و با همکاری سازمان های دولتی چون سازمان توسعه تجارت و وزارت صمت در تلاش هستیم به 5میلیارد دلار در سال جدید میلادی برسانیم.

آقازاده در ادامه گفت: تعرفه های ترجیحی در سال های گذشته وضع شده و به مرحله عملیاتی رسیده است، ما  امیدواریم کشورها با پایبندی اصول تجارت آزاد این تعرفه ها را تغییر دهند تا تجارت بین دو کشور تسهیل شود.

_برنامه ریزی های ایران برای گسترش روابط تجاری دو کشور در کدام حوزه ها تعریف شده است؟

برنامه های ما در سه فاز تعریف شده است، مهمترین دلیل محدودسازی تجاری بین ایران و پاکستان بازارچه های مرزی و نبود آگاهی تجار پاکستان نسبت به ایران و نداشتن آگاهی تجار ایرانی از بازار پاکستان است. جمعیت 220 میلیون نفری که با نرخ رشد 1.8% در پاکستان حضور دارند، همیشه به محصولاتی که تجار ایرانی میتوانند آن ها را تامیین کند نیاز دارند. بعه دلیل اختلافا عمیق سیاسی و قومیتی بین دوکشور هند و پاکستان، ایران نزدیک ترین و به صرفه ترین کشوری هست که میتواند عمده نیاز های کشور پاکستان را برطرف کند. اما ایران هیچ زمانی هیچ پایگاه تجاری در پاکستان برای عرضه کالاهای خود نداشته است.

یکی از برنامه های ما برای بهبود روابط تجاری دوکشور، ایجاد دفتر اتاق مشترک در کراچی است، با توجه به مذاکراتی که با اتاق پاکستان و ایران در سال 2021انجام دادیم منجر به تاسیس یک دفتر مشتک در لاهور شد، در ادامه در نظر داریم دفتر دومی نیز در کراچی ایجاد کنیم.

دومین مسئله برگزاری سمینار های معرفی تجار به یک دیگر است که میتواند در قالب (B2B) نیز انجام شود، به همین مناسبت اولین سمیناری هم که ما برگزار خواهیم کرد در تیرماه آغاز خواهد شد؛ این سمینار اتفاق خوبی خواهدبود چرا که 35 نفر از تجار پاکستانی به ایران خواهند آمد تا به صورت مستقیم برای همکاری های تجاری مذاکره کنند، که عمده توجه ما به استفاده از خدمات فنی مهندسی خواهد بود، چرا که این خدمات در ایران از موقعیت مناسبی در منطقه برخوردار هستند.

مسله سوم در زمینه برنامه ریزی برای بهبود تجارت بین دو کشور؛ میتوان به قدرت پاکستان در حوزه استارتاپ اشاره کنیم  که جذب سرمایه 542 میلیون دلاری را تنها در یک سال کسب کرده است. همه این مسائل قدرت دیپلماسی اقتصادی اسن کشور در سطح بین الملل را نشان میدهد. با توجه به این که امسال نیز سال دانش بنیان نامگذاری شده است برگزاری سمینار ها و همایش هایی در حوزه تکنولوژی و استارتاپی میتواند کمک شایانی در بهبود روابط تجاری دو کشور داشته باشد.

اکستان در سال های اخیر در حوزه صنایع سرمایه گذاری هایی داشته که نشان دهنده حرکت این کشوربه سمت گسترش این بخش از اقتصادش نیز هست، به نظر شما ایران دراین بخش چه کمکی میتواند به این کشور داشته باشد؟

شرکت های مشاوره ایرانی نخست باید سبد خدماتی خود را با توجه به نیاز صنعتی این کشوردر بستر تجاری به مشتری های پاکستانی خود ارائه بدهند، برای مثال، از 52 میلیارد دلار واردات پاکستان، 9.4 درصد آن مربوط به بویلر و محصولات فلزی بود؛ اما همیشه این مشکل وجود داشته که شرکت های ایرانی در زمینه بازاریابی مشلاتی داشته اند که بعضا به هزینه های شرکت های واسط مربوط میسود، بعضا هم  به عدم آگاهی از بازار کشور هدف یاز میگردد.

تقریبا 22.85% از کل صادرات پاکستان را محصولات کشاورزی و 17.99% نیز به صنعت و 51.71% نیز به خدمات این کشور بازمیگردد، و همه این آمار نشان از یک اقتصاد در حال رشد است.

به همین دلیل ما میتوانیم، در حوزه هایی که پاکستانی ها از آن به افزایش صادراتشان استفاده میکنند همکاری کنیم؛ نمونه ای از این همکاری ها کشت فراسرزمنینی است که میتواند نجات دهنده اقتصاد کشاورزی ما نیز بشود.

_کدام محصولات ایرانی برای پاکستانی ها جذابیت تجار دارد؟

عمده مصرفی که پاکستان از ایران دارد و تمایل دارد از ایران خرید کند، محصولات حوزه پتروشمی چون اوره، پریپیلن، ال پی جی ، بنزین و گازوئیل است. تعرفه های ترجیحی بین دو کشور اجرایی شده است و به دنبال این هستیم که این تعرفه ها را عملیاتی کنیم، برای مثال ما بر نارنگی پاکستان تعرفه گذاشته ایم و پاکستان نیز بر سیب ایرانی تعرفه 50 درصدی وضع کرده است؛ به همین دلیل ما در سال گذشته نتوانستیم به پاکستان سیب و کیوی صادرکنیم.

جدای از مزیت های مستقیم صادراتی کشور پاکستان، این کشور از طریق بندر کراچی میتواند، دروازه ورود ایرا به کشور هی آفرقایی چون، کنیا باشد، اسن درحالی است که بسیار یاز سرمایه گذار های ایرانی با هزینه های بیشتر عمان را به عنوان مسیری برای ورود به بازار آفریقا انتخاب کرده اند.

_با توجه به ابن که پاکستان در لیست خاکستری FATF و ایران در لیست سیاه FATFاست، اقتصاد زیرزمینی دو کشور را چه مقدار تخمین میزنید؟

این موضوع که پاکستان در لیست خاکستری و ایران در لیست سیاه FATF قرار دارد موجب شده تا تجارت بین دو کشور تا حدودی پر ریسک باشد، چرا که در صورت مراوده مالی رسمی پاکستان با ایران، پاکستان نیز به لیست سیاه FATF خواهد پیوست. به همین دلیل تخمین زده میشود اقتصاد غیر رسمی دو کشور سه تا چهار برابر آمار های رسمی باشد، اما راهکار هایی  مانند استفاده از پول مشترک، تهاتر کالا ومیتوان برای تسهیل مبادله بین دو کشور تدارک دید که همه اینها نیازمند گسترش دیپلماسی بین دو کشور است که امیدواریم مناسبات تجاری دو کشور را به میزان بالایی افزایش دهد.

_تا کنون اقداماتی برای تسهیل تجارت بین دو کشور صورت گرفته است؟

بله تا کنون دولت پاکستان یک سری قوانینی را برای تهاتر کالا با ایران تدارک دیده است که در قالب یک سامانه برای سازمان یافتن مناسب و استاندارد تجارت بین دو کشور تا ماه آینده به مکانیزم تهاتر تا دوماه آینده با همکاری دو ولت ایران و پاکستان، اجرایی خواهد شد.

_پاکستان در حوزه معادن در چه وضعیتی قرار دارد و چه میزان برای ما دارای اهمیت است؟

عمده معادنی ک در منطقه قرار دارد ین ایران، افغانستان و پاکستان تقسیم شده است و از آنجایی که برداشت ما از معادنمان در سال های اخبر رشد قابل توجهی داشته و طبق گفته سازمان معادن وزارت صمت، تنها تا 17سال دیگر امکان برداشت از معادن داخلی امکان پذیر است.  به همین دلیل پاکستان میتواند فرصت خوبی برای تامیین کالای معدنی ما در میان مدت باشد. بنا بر وجود خط ریلی بین دو کشور و وجود شرکت هایی که امکان سرمایه گذاری و استخراج دارند فرصتی مناسب برای شرکت های حفاری معادن کشورمان در این زمینه محسوب میشود.

_به عنوان سول آخر، با توجه به اتفاقات سیاسی که در پاکستان منجر به تغیر نخست وزیر این کشور شد، چشم انداز تجاری بین دو کشور را در آینده چه گونه میبینید؟

با توجه به این که یک تاجر سکان نخست وزیری پاکستان را بر عهده گرفته است، به نظر میرسد نگاه ایشان یک نگاه توسعه دیپلماسی اقتصادی با همسایگانش باشد، و این آینده آینده روشنی به نظر میرسد؛ همچنین تجار نیز برای استفاده از این فرصت میتوانند از راهنمایی های اتاق مشترک استفاده کنند.

اما امید داریم با کاهش تعرفه های تجاری بین دو کشور وضعیت تجاری منطقه به سمت تجارت آزاد جرکت کند تا رشد و توسعه تجاری برای هر دو کشور رخ بدهد.

 

 

ارسال نظر